Obnovljeno porodično imanje u selu Avber oslanja se na lokalno nasleđe i materijalnost kraškog podneblja, a enterijer je osmišljen kao savremeni prostor koji zadržava pamćenje mesta i života koji se u njemu odvijao.
Na uzvišenju iznad kraške visoravni, u selu Avber, obnovljena je porodična kuća koja prevazilazi okvire klasične rekonstrukcije.
Projekat je realizovan za vlasnika iz Australije, čija porodica potiče upravo iz ovog sela, a kuća je zamišljena kao prostor povratka, ne samo fizičkog, već i kulturnog, i identitetskog.
Posebna pažnja posvećena je enterijeru, koji kroz očuvane strukture, materijale i prostorne odnose uspostavlja snažnu vezu sa kraškom arhitekturom.
Kako je kuća u Sloveniji oblikovana iznutra
Kuća u Sloveniji je deo guste strukture tradicionalnog kraškog sela, u kojem su arhitektura i svakodnevni život nastajali kao odgovor na surove klimatske uslove.
Autori projekta iz studija OFIS Arhitekti naglašavaju da obnova nije shvaćena kao puka rekonstrukcija, već kao povratak suštinskim vrednostima prostora.
„Ono što je nastalo nije samo obnova, već kulturni povratak, ponovo uspostavljen dom unutar strukture oblikovane snažnim zimskim vetrovima bure, težinom kamena i sećanjem na zajednički život“, opisuju autori.
Autori naglašavaju da obnova nije shvaćena kao puka rekonstrukcija, već kao povratak suštinskim vrednostima prostora.
Središte svakodnevnog života
U središtu kuće nalazi se borjač – zatvoreno dvorište koje je u tradicionalnim kraškim domaćinstvima imalo ključnu ulogu u organizaciji života.
„Ono je nekada štitilo porodicu, stoku i letinu od vetra, stvarajući mikroklimu za svakodnevni život„, objašnjavaju detaljnije arhitekte.
Danas borjač funkcioniše kao produžetak enterijera, zamišljen kao zaštićeni spoljašnji dnevni boravak, koji povezuje stambeni deo kuće sa nekadašnjom štalom i pomoćnim objektima.
U središtu kuće nalazi se borjač – zatvoreno dvorište koje je u kraškim domaćinstvima imalo ključnu ulogu.
Enterijer između kamena i sećanja
Unutrašnji prostori kuće zadržavaju izraženu materijalnost originalne strukture. Kameni zidovi ostavljeni su vidljivim, bez pokušaja da se prikriju tragovi vremena.
„Obnova slavi materijalnu iskrenost imanja – hrapavi zidovi ostaju vidljivi, noseći na sebi tragove vremena“, navode iz studija OFIS Arhitekti.
Nekadašnji poljoprivredni elementi dobili su nove uloge – korita za ishranu stoke postaju police, dok su stare niše pretvorene u praktične skladišne prostore.
Kameni zidovi ostavljeni su vidljivim, bez pokušaja da se prikriju tragovi vremena.
Tradicija u savremenoj interpretaciji
Pored borjača, očuvani su i drugi karakteristični elementi kraške arhitekture – gank na spratu, drvene škure, kameni zidovi i teški krovni „korci“.
„Njihove forme su sačuvane, ali su njihove funkcije prilagođene savremenom životu, čime je uspostavljen kontinuitet između nasleđa i današnjeg stanovanja“, dodaju autori.
Pored borjača, očuvani su i drugi karakteristični elementi kraške arhitekture.
Održiva obnova kroz uzdržane intervencije
Projekat se oslanja na princip ponovne upotrebe i minimalnih intervencija. „Umesto zamene, postojeće strukture i materijali očuvani su gde god je to bilo moguće„, navode arhitekte.
Na taj način postignut je savremeni komfor uz minimalan uticaj na postojeću strukturu i karakter kuće.
Za vlasnika, obnova kuće u Avberu imala je duboko lično značenje. „Povratak u Avber nije značio samo obnovu kuće, već ponovno uspostavljanje veze sa porodičnim nasleđem i kulturnim identitetom“, zaključuju arhitekte iz studija OFIS Arhitekti.
Foto-galerija
Grafički prilozi
Faktografija
- naziv projekta: The Avber House
- autor: OFIS Arhitekti
- lokacija: Avber, Slovenija
- površina: 185 m2
- godina: 2025.
- fotografije: J. Martincic
